रिडेव्हलपमेंटमधील 'जुने कमिटी मेंबर्स' त्यांचे 'इगो' आणि अडथळे : एक अभ्यास

     नमस्कार! रिडेव्हलपमेंटच्या या विशेष लेखा मध्ये तुमचे स्वागत आहे. रिडेव्हलपमेंट ही केवळ जुनी इमारत पाडून नवीन बांधण्याची प्रक्रिया नाही, तर ती लोकांमधील संबंध आणि विश्वासाची परीक्षा असते अनेकदा आपल्याला वाटतं की 'कलम ७९-अ' (Section 79A) किंवा सरकारी नियम हे सर्वात मोठे अडथळे आहेत, पण खरं तर सर्वात मोठा अडथळा असतो – 'इगो फॅक्टर' आज आपण एका अशाच केस स्टडीबद्दल बोलणार आहोत जिथे नवीन कमिटीने १०० हून अधिक सदस्यांच्या हितासाठी अंतर्गत वादाला कशी मात दिली.

-----------------------------

१. रिडेव्हलपमेंटमधील 'जुने कमिटी मेंबर्स' आणि त्यांचे अडथळे

रिडेव्हलपमेंटमध्ये एक आव्हानात्मक अनुभव येतो, तो म्हणजे जुन्या कमिटी मेंबर्सचा विरोध  जसे आयुष्यात काही लोक जुन्या गोष्टी विसरू शकत नाहीत, तसेच रिडेव्हलपमेंटमध्ये आधी सत्तेत असलेल्या काही सदस्यांना नवीन कमिटीचे काम सहन होत नाही त्यांना त्यांची 'खुर्ची' गेल्याचे दुःख असते आणि ते नवीन कमिटीच्या कामात अडथळे निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतात

२. विरोधाची सुरुवात कशी होते?

एका सोसायटीच्या उदाहरणावरून हे समजून घेऊ, जिथे १०० पेक्षा जास्त सदस्य होते नवीन कमिटी निवडून आल्यावर, जुन्या कमिटी मेंबर्सनी सर्वात आधी निवडणूक प्रक्रियेवरच आरोप करायला सुरुवात केली, जेणेकरून नवीन कमिटीला बेकायदेशीर ठरवता येईल

त्यांचे मुख्य हत्यार काय असते?

चुकीचा नॅरेटिव्ह तयार करणे: "नवीन कमिटीला काहीच समजत नाही", "त्यांना तांत्रिक किंवा कायदेशीर बाबींची माहिती नाही" असा प्रचार करणे प्रक्रियेवर आक्षेप: आर्किटेक्टने तयार केलेल्या फिजिबिलिटी रिपोर्टवर विनाकारण शंका उपस्थित करणे डेव्हलपरबद्दल भीती घालणे: "डेव्हलपर फसवतात" असे सांगून लोकांमध्ये संभ्रम आणि भीती निर्माण करणे

३. अंतर्गत लढाई की बाह्य?

रिडेव्हलपमेंटमध्ये खरी लढाई डेव्हलपरशी वाटाघाटी करण्यापेक्षा सोसायटीच्या आतल्या जुन्या कमिटी मेंबर्सशी असतेजेव्हा आपण एखादा प्रस्ताव मांडतो, तेव्हा हे सदस्य मुद्दाम असे प्रश्न विचारतात ज्याची उत्तरे कमिटीकडे नसतील तर लोकांचा विश्वास डळमळीत व्हावा

४. यावर उपाय काय? (Lesson Learned)

या अनुभवातून आपल्याला महत्त्वाचे धडे मिळतात:

• अभ्यास करणे आवश्यक: कमिटी सदस्यांनी तांत्रिक, कायदेशीर आणि आर्थिक बाबींचा किमान 'बेसिक' अभ्यास केला पाहिजे, जेणेकरून ते प्रश्नांना उत्तरे देऊ शकतील.

• माहिती हेच शस्त्र (Information vs Emotion): रिडेव्हलपमेंट हा इमोशन्सचा नाही, तर इन्फॉर्मेशनचा (माहितीचा) खेळ आहे. जर तुमच्याकडे योग्य माहिती असेल, तर तुम्ही कोणत्याही इगोला मात देऊ शकता

• तंत्रज्ञानाचा वापर: कमिटीने योग्य माहितीसाठी एआय (AI) किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन स्वतःला सक्षम केले पाहिजे, जेणेकरून जुन्या मेंबर्सनी उपस्थित केलेल्या शंकांचे ते सडेतोड उत्तर देऊ शकतील

५. सभासदांची जबाबदारी

जर तुमच्या सोसायटीतही काही जुन्या लोकांमुळे रिडेव्हलपमेंट थांबले असेल, तर सहकारी संस्था कायद्यानुसार (Co-operative Society Act) आपल्या हक्कासाठी उभे राहा जर तुमची कमिटी प्रामाणिकपणे काम करत असेल, तर त्यांना मीटिंगला उपस्थित राहून आणि मतदान करून पूर्ण पाठिंबा द्या

------------------------------

    तर मित्रांनो, आजच्या या चर्चेतून एक गोष्ट स्पष्ट आहे – रिडेव्हलपमेंट यशस्वी करण्यासाठी केवळ तांत्रिक बाजू भक्कम असून चालणार नाही, तर आपल्याला अंतर्गत राजकारण आणि जुन्या सदस्यांच्या वैयक्तिक इगोला 'माहिती'च्या जोरावर बाजूला सारावे लागेल लक्षात ठेवा, जेव्हा लॉजिक कमी पडतं, तेव्हा लोक नाव खराब करायचा प्रयत्न करतात पण तुम्ही जर तुमच्या माहितीवर ठाम असाल, तर तुमची सोसायटी नक्कीच रिडेव्हलपमेंटच्या मार्गी लागेल.